De oorsprong van TRIZ en I-TRIZ
|
Aan het eind van de jaren veertig werkte Genrich Altshuller, de uitvinder van TRIZ, bij de octrooiafdeling van de marine van de Sovjet-Unie. Zijn belangrijkste taak was om uitvinders te helpen met hun octrooiaanvragen, maar aangezien hij zelf een getalenteerd uitvinder was (hij ontving op 14-jarige leeftijd zijn eerste octrooi), werd hij vaak gevraagd om te helpen bij het oplossen van problemen die zich tijdens het vernieuwingsproces voordeden.
Altshuller ging ervan uit dat er methoden waren om mensen te helpen creatieve problemen op te lossen en ging op onderzoek uit in de bibliotheek. Zo ontdekte hij onderzoeken die gebaseerd waren op de idee dat vernieuwing een product is van de menselijke geest en het proces daarom met psychologische technieken kan worden verbeterd. Verschillende methoden, waaronder brainstormen, waren ontwikkeld om de psychologische inertie te doorbreken, wat betekent dat mensen worden gestimuleerd om buiten de vastomlijnde kaders ideeën voort te brengen.
Altshuller realiseerde zich echter al snel hoe moeilijk het was om via psychologische middelen objectieve informatie over het vernieuwingsproces te verkrijgen, omdat de resultaten niet meetbaar en niet betrouwbaar waren. Technische informatie daarentegen, zo redeneerde hij, is objectief van aard. Er mogen dan geen andere middelen zijn om de processen te onderzoeken die zich tijdens het vernieuwingsproces in de menselijke geest voltrekken, maar de resultaten kunnen gemakkelijk worden waargenomen door de uitvindingen zelf of de bijbehorende octrooidocumentatie te bestuderen.
Omdat een vernieuwing een fundamentele verandering in een technologisch systeem betekent en zich dus leent voor analyse, richtte Altshuller zijn aandacht op het octrooifonds en onderzocht hij 200.000 octrooien uit de gehele wereld. Hij stelde vast dat er 40.000 patenten waren met ‘vernieuwende’ prestaties en onderwerpt deze aan een logische analyse. De resultaten van zijn inspanningen vormden de theoretische basis van TRIZ en de grondslag voor de middelen voor probleemoplossing die later zouden worden ontwikkeld. In de veertig jaar daarna werd de ontwikkeling van de TRIZ-methodiek en ook het octrooionderzoek voortgezet. Medio jaren tachtig waren er al meer dan 2 miljoen octrooien onderzocht.
|
De ontwikkeling van TRIZ en I-TRIZ

genrich altshuller
De geschiedenis van TRIZ kan in de hieronder beschreven fasen worden opgedeeld.
1946-1980
Genrich Altshuller is feitelijk de enige persoon die aan TRIZ werkt; zo nu en dan wordt hij geholpen door anderen. Er zijn belangrijke ontdekkingen gedaan en de basisideeën en -middelen voor het klassieke TRIZ worden ontwikkeld. Zo nu en dan worden er bijdragen door anderen geleverd. Deze ideeën zijn meestal zwak en van ondergeschikt belang. Deze fase eindigt in 1980 met de eerste conferentie van TRIZ-specialisten in de Russische stad Petrozavodsk.
1980-1986
TRIZ krijgt aandacht van de pers in de Sovjet-Unie. Vele mensen worden aanhanger van TRIZ en Altshuller; de eerste beroepsbeoefenaren en semi-beroepsbeoefenaren op het gebied van TRIZ verschijnen. Altshuller is succesvol in het ontwikkelen van TRIZ dankzij het grote aantal seminars dat wordt georganiseerd, de verschillende TRIZ-scholen die worden opgericht en individuele volgelingen die zich bij de gelederen voegen, waardoor ideeën en middelen snel kunnen worden getest. De TRIZ-scholen in onder andere St. Petersburg, Kishinev, Minsk en Novosibirsk worden onder aanvoering van Altshuller zeer actief. De sterke ontwikkeling van het klassieke TRIZ leidt tot de eerste pogingen om TRIZ ook buiten het strikt technologische domein te introduceren (het boek Life Strategy for a Creative Individual, onderwijs aan kinderen, ‘subversie’-analyse, Theory of Evolution of Organizations, enz.). Hoewel er sprake is van een vrije uitwisseling van ideeën en open publicatie, is het moeilijk om publicatie daadwerkelijk te bewerkstelligen. Het TRIZ-materiaal neemt snel in omvang toe, maar de kwaliteit varieert sterk (van nutteloos tot echte doorbraken).
1986 - 1991 -- Modern TRIZ
In 1986 verandert de situatie drastisch. Door zijn ziekte is Altshuller slechts in beperkte mate in staat om verder te werken aan TRIZ en de ontwikkeling ervan aan te sturen. Om die reden zet hij een punt achter zijn werk aan het technologische TRIZ. Dankzij de perestrojka kan TRIZ voor het eerst worden geëxploiteerd. In 1982 richten Boris Zlotin en Alla Zusman in het Moldavische Kishinev een technische school op. De school is gespecialiseerd in het onderwijzen van de TRIZ-methodiek en het leveren van onderzoeksdiensten op het gebied van TRIZ aan industriële bedrijven.
Een greep uit de prestaties van de TRIZ-school in Kishinev:
- opleiding van meer dan 6000 studenten
- oplossing van 4000 technologische problemen of bijgedragen aan de oplossing
- ontwikkeling van een methodiek voor het oplossen van wetenschappelijke problemen
- ontwikkeling van een methodiek voor het vaststellen van mogelijke oorzaken van fouten en potentiële fouten
- vaststelling van verschillende ontwikkelingslijnen
- publicatie van negen boeken over TRIZ (drie in samenwerking met Altshuller)
- maandelijkse bijdrage aan populaire tijdschriften over de praktische toepassing van TRIZ
- maandelijkse bijdrage over TRIZ aan Russische kranten voor kinderen
- publicatie van verschillende andere artikelen over de TRIZ-methodiek
- ontwikkeling van de basispatronen van organisatieontwikkeling
- ontwikkeling van aanbevelingen om onopgeloste problemen uit het ware leven van studenten te gebruiken als onderwijsproces
- ontwikkeling van onderwijsprogramma’s voor verschillende doelgroepen en op verschillende technische niveaus
- levering van onderzoeksdiensten aan zakelijke organisaties
Dankzij de uitgebreide onderwijs- en probleemoploservaring van de TRIZ-school in Kishinev slagen Zlotin en Zusman er in 1989 in om de belangrijkste zwakheden van de klassieke TRIZ-methodiek te bepalen:
- Het gebrek aan zorgvuldigheid (d.w.z. dat vele analytische vaardigheden die nodig zijn voor de succesvolle toepassing van TRIZ-middelen niet worden omgezet in gedocumenteerde regels, algoritmen en aanbevelingen)
- Slechts een beperkt deel van het kennisbestand van TRIZ is gedocumenteerd en beschikbaar voor onderzoek en gebruik
- Elk middel is apart ontwikkeld, als gevolg waarvan de middelen geen geïntegreerd systeem vormen
- Verschillende problemen dienen op verschillende manieren te worden aangepakt, maar er wordt niet duidelijk aangegeven welke middelen het beste voor welk probleem of situatie kunnen worden gebruikt
- De middelen zijn niet voor alle fasen van het probleemoplossingsproces geschikt. Problemen moeten bijvoorbeeld eerst in TRIZ-bewoordingen worden geformuleerd voordat de middelen kunnen worden toegepast.
Als gevolg van bovenstaande beperkingen wordt TRIZ gekenmerkt door het volgende:
- Het effectieve gebruik van TRIZ vereist een tamelijk uitgebreide opleiding (100 tot 250 uur).
- Het zelfstandige gebruik van de methodiek vereist uitgebreide oefening (1 tot 5 jaar).
- Het is onmogelijk om TRIZ voor massagebruik beschikbaar te maken.
- Dezelfde nadelen bemoeilijken bovendien het al gestarte automatiseringsproces van TRIZ.
Op basis van bovenstaande overwegingen besluiten Zlotin en Zusman om de TRIZ-methodiek in de volgende richtingen te verbeteren:
- ontwikkeling van geïntegreerde middelen, zodat alle soorten problemen op dezelfde manier kunnen worden aangepakt
- toevoeging van ‘ontbrekende’ middelen, zodat TRIZ alle fasen van het probleemoplossen kan ondersteunen: vaststelling, formulering en categorisering van het probleem, vaststelling en gebruik van de juiste middelen, evaluatie van de resultaten en planning van de implementatie
- herstructurering en uitbreiding van het kennisbestand van TRIZ om de automatisering ten volle te benutten
- voortzetting van de ontwikkeling van de technologische ontwikkelingslijnen
- voortzetting van de ontwikkeling van middelen voor probleemoplossing
- ontdekking van ontwikkelingspatronen op niet-technologische gebieden
Met dit werk worden de volgende resultaten geboekt:
- een nieuwe, uitgebreide versie van TRIZ, die veel strikter en geschikt voor automatisering is
- een probleemformuleringsproces: eerst geestelijk en daarna geautomatiseerd
- een functiesysteem dat het gehele, bestaande kennisbestand van TRIZ bevat
- een aanzienlijke uitbreiding van het kennisbestand van TRIZ (tweemaal zoveel functies, vele extra voorbeelden, toegevoegde technische toepassingen of gevolgen)
- een volledig probleemoplossingsproces (dat later het Ideation-proces zal worden genoemd)
- een model voor het Innovation WorkBench-softwaresysteem, dat het gehele probleemoplossingsproces bevat
- een softwaremodel voor personeelsmanagement
1991 en later -- TRIZ in de VS
De snelle achteruitgang van de economische situatie in de voormalige Sovjet-Unie dwingt vele deskundige TRIZ-specialisten, die meestal een eigen bedrijf hebben, om TRIZ naar het buitenland te verhuizen. Veel TRIZ-specialisten emigreren naar de VS en Israël en gaan TRIZ zelf promoten. Anderen vinden internationale partners en richten TRIZ-bedrijven op. Zlotin en Zusman zien de VS als sleutel tot de succesvolle verspreiding van technologie en richten in 1992 daarom samen met Amerikaanse vakmensen Ideation International op. In de daaropvolgende jaren bereikt Ideation het volgende:
- acquisitie van de TRIZ-school in Kishinev en overplaatsing van het merendeel van de belangrijkste wetenschappers van de school naar de VS
- vertaling en herstructurering van een grote hoeveelheid informatie over TRIZ
- vertrouwd raken met de Amerikaanse markt
- de eisen van potentiële gebruikers van TRIZ leren kennen
- aanpassing van TRIZ aan het Amerikaanse fabricageproces
- levering van producten en diensten aan talloze industriële bedrijven
- opleiding van honderden deskundigen in de TRIZ-methodiek
- ontwikkeling van onderwijsprogramma’s om personen te leren zelfstandig TRIZ toe te passen en zich daarin verder te bekwamen
- ontwikkeling van een groep softwaremiddelen en de installatie van duizenden exemplaren
- voortdurende verbetering van de Ideation/TRIZ-methodiek (I-TRIZ)
De ontwikkeling en verandering van TRIZ
Naarmate I-TRIZ zich verder ontwikkelt, verschijnen er ook andere, van het klassieke TRIZ afgeleide producten. De onderstaande figuur geeft een overzicht van de verschillen tussen I-TRIZ en andere systemen wat betreft kracht en eenvoud.
.
|